Informacja

Informujemy ?e trwaj? prace nad ujednoliceniem Bloga Naukowego i Bloga Spo?eczno?ci. Komentarze oraz wpisy Bloga Naukowego EP zosta?y przeniesione. Posimy o klikni?cie na tu: Blog Naukowy EP

Krzysztof Saja

Krzysztof Saja

Adiunkt w Zak?adzie etyki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Szczeci?skiego. Autor ksi??ki "J?zyk etyki a utylitaryzm. Filozofia Moralna R.M.Hare'a"

Strona www: www.us.szc.pl/saja/
wtorek, 15 marca 2011 10:46

Trzy typy konsekwencjalizmu a etyka ezoteryczna

Spór dotycz?cy oceny etyki ezoterycznej, o której ostatnio na Blogu EP napisa?a Katarzyna de Lazari-Radek, zwi?zany jest bezpo?rednio z dyskusj? wokó? poprawnej formy konsekwencjalizmu. Je?li rozró?nimy trzy formy konsekwencjalizmu, jedynie w ramach jednej z nich etyka ezoteryczna jest w ogóle mo?liwa.

konsekwencjalizm rozpada si? na:

Bezpo?redni konsekwencjalizm czynów: jest to kryterium uzasadnienia s?dów etycznych oraz kryterium podejmowania decyzji moralnych które zak?ada, ?e czyn jest s?uszny (kto? powinien podj?? dan? decyzj?), gdy nie istnieje inny alternatywny czyn, który prowadzi?by do wi?kszej ilo?ci dobra. Zak?adaj?c t? form? konsekwencjalizmu etyka ezoteryczna jest niemo?liwa, gdy? istnieje tylko jeden powszechny standard etyczny - jest nim zasada u?yteczno?ci.

Pryncypialny konsekwencjalizm regu? : podejmuj?c decyzj? powinienem kierowa? si? wy??cznie regu?ami, które prowadz? do promowania dobra. Rachunek skutków nie mo?e by? kryterium podejmowania indywidualnych decyzji, pe?ni jedynie funkcj? uzasadniaj?c? wybór regu? dla naszej spo?eczno?ci. Nie mo?na równie? uzasadnia? konkretnych czynów w oparciu o ich skutki. Etyka ezoteryczna, która nak?ania do ?amania zasad w imi? u?yteczno?ci, promuje dzia?ania nieetyczne.

Niepryncypialny konsekwencjalizm regu? (Sidgwick, de Lazari-Radek, Singer): kryterium uzasadnienia oraz kryterium decyzyjne które, podobnie jak w bezpo?rednim konsekwencjalizmie czynów, zak?ada, ?e czyn jest s?uszny je?li nie istnieje inny alternatywny czyn, który prowadzi do wi?kszej ilo?ci dobra, jednak zdaje sobie spraw? z u?ytecznej funkcji regu?. Przyjmuje do wiadomo?ci, i? prawie zawsze u?yteczne jest przestrzeganie publicznie uznanych i uzasadnionych zasad i praw. Ró?ni si? jednak od pryncypialnego konsekwencjalizmu regu? twierdz?c, i? w wyj?tkowych przypadkach, gdy przestrzeganie regu?y nie jest najbardziej u?yteczne, mo?na z?ama? regu?? moraln? kieruj?c si? bezpo?rednio rachunkiem skutków. Nale?y uwa?a?, aby ?amanie zasad moralnych nie promowa?o takiego dzia?ania u innych, gdy? wtedy zmniejszaliby?my u?yteczno?? zwi?zan? z ich spo?ecznym obowi?zywaniem. Poniewa? ?amanie zasad moralnych, przy jednoczesnym unikaniu promocji takich praktyk, najlepiej uzyska? mo?na w tajemnicy, konsekwencj? takiego za?o?enia jest etyka ezoteryczna. Je?li znajdziemy si? w sytuacji, w której przestrzeganie regu?y moralnej (np. nie kradnij) da?oby w swych skutkach gorsze rezultaty ni? jej z?amanie, dzi?ki zaleceniom etyki ezoterycznej "po cichu" mo?emy zwi?ksza? u?yteczno?? naszych dzia?a?, nieburz?c przy tym utylitarnej roli zasad, które przestrzegane koordynuj? ?yciem spo?ecznym. Podobne zasady powinny obowi?zywa? nagradzaniem i karaniem. To, kiedy nale?y kogo? publicznie i prywatnie kara? a kiedy nagradza? zale?ne jest od u?yteczno?ci. Po??dane jest, aby istnia? publiczny system nagród i kar, ale, gdy wymagaj? tego lepsze skutki, mo?na go ?ama? w tajemnicy.

Etyka ezoteryczna, któr? przedstawia Katarzyna de Lazari Radek swoim wpisie, mo?liwa jest do utrzymania jedynie w ramach niepryncypialnego konsekwencjalizmu regu?. Kto?, kto uwa?a?by, ?e zawsze nale?y dzia?a? ze wzgl?du na najlepsze konsekwencje oraz kto?, kto uwa?a?by, i? nigdy nie nale?y kierowa? si? bezpo?rednio skutkami, nie móg?by nawet sformu?owa? takiego podej?cia. Aby wi?c wskaza?, ?e etyka ezoteryczna jest niepoprawna, obra? mo?na dwie drogi:

  • bezpo?redni? krytyk? podwójnych standardów bez odrzucenia niepryncypialnego konsekwencjalizmu regu?;
  • odrzucenie niepryncypialnego konsekwencjalizmu regu? i po?rednie obalenie etyki ezoterycznej.

W kolejnym wpisie przedstawi? argumenty przeciwko niepryncypialnemu konsekwencjalizmowi regu?, które po?rednio uderzaj? w etyk? ezoteryczn?.

Ostatnia modyfikacja: niedziela, 31 lipca 2011 13:37
Spodobał Ci się artykuł? Subskrybuj biuletyn i podziel się z innymi!

Kategorie bloga

Konferencje

Brak nadchodz?cych wydarze?

Prenumeruj emailem

Informacje o Blogu EP

Je?li jeste?cie Pa?stwo zainteresowani opublikowaniem artyku?u na Blogu EP, poni?ej znajduj? si? informacje dla potencjalnych autorów.