Informacja

Informujemy ?e trwaj? prace nad ujednoliceniem Bloga Naukowego i Bloga Spo?eczno?ci. Komentarze oraz wpisy Bloga Naukowego EP zosta?y przeniesione. Posimy o klikni?cie na tu: Blog Naukowy EP

Utilitarianism
Utilitarianism

Utilitarianism

Cykl artyku?ów po?wi?conych etyce utylitaryzmu - teorii moralnej, która ocenia czyny ze wzgl?du na to, czy przynosz? najwi?ksze szcz??cie dla jak najwi?kszej liczby ludzi

Wac?aw Janikowski

Utylitaryzm i sprawiedliwo?? in aeternum

Friday, 13 January 2012 20:13 Written by

Utylitarysta musi by? konsekwentny. Do rozwa?enia jednej z konsekwencji utylitaryzmu zainspirowa? mnie niniejszy fragment powie?ci Brühl J. I. Kraszewskiego:

„– Nam przy królewiczu potrzeba cz?owieka, który by ca?kiem by? naszym, nam s?u?y?, od nas zawis?. Fryderyk jest gnu?ny, jemu us?a? mi?kkie ?o?e, urz?dzi? mu jego uciechy ulubione, da? mu oper?, polowanie i obrazy. Któ? wie – westchn?? – mo?e co? wi?cej jeszcze…
Przyby?y brew namarszczy?.
– Smutna to rzecz – przerwa? – gdy w wielkiej sprawie do ma?ych i wstr?tnych ?rodków ucieka? si? nale?y; smutna…
– Cum finis est licitus, etiam media sunt licita – z cicha zacytowa? padre Guarini. – ?rodków nie mo?na ogranicza?: ka?dy wypadek innych wymaga.
– Rozumiem – rzek? go?? – sprawa jest zbyt wielkiej wagi, aby?my nie mieli dla niej narazi? si? cho?by na potwarze. Idzie o odzyskanie dusz, o utrzymanie si? na stanowisku w tym dawnym ognisku ohydnej herezji Lutra. Mamy narz?dzia, pu?ci? je z r?k dla skrupu?ów by?oby grzechem; raczej jedn? zgubi? dusz?, ni? po?wi?ci? ich tysi?ce…”. (Rozmowa dwóch ksi??y na dworze Fryderyka Augusta II elektora saskiego, nast?pnie równie? króla Polski, Augusta III zwanego „Oty?ym”; r. 1733)

Mamy nast?puj?c? kwesti?. Powiedzmy, ?e jestem bogiem niewszechmog?cym i z jakich? przyczyn stoj? w sytuacji wyboru: je?li nie po?wi?c? niewinnego Janka, skazuj?c go na wieczne cierpienie, to skazanych na takie wieczne cierpienie b?dzie tysi?c (w wariancie nr 2 – dwóch) ludzi. Przy tym mo?na rozwa?y? dwa podwarianty: owi inni ludzie s? winni lub nie s? winni. Tak, czy inaczej, jako bóg utylitarysta powinienem po?wi?ci? Janka in aeternum. Nie b?dzie to sprawiedliwe, ale b?dzie s?uszne moralnie.

Read more...

Jan i Ma?gorzata w?a?nie si? pobrali, obiecuj?c sobie wierno?? i uczciwo?? ma??e?sk?. Jan jest marynarzem i wyp?ywa na d?ugie rejsy. Ma?gorzacie brakuje relacji intymnych i podczas rejsów Jana uprawia seks ze swym koleg? ze studiów, któremu nie zale?y na d?ugofalowym zwi?zku. Nikt oprócz kochanków o tym nie wie i mo?na by? pewnym, ?e równie? Jan nigdy si? o tym nie dowie. Czy Ma?gorzata post?puje moralnie bez zarzutu? Oczywi?cie ?e nie. A jak na to pytanie odpowie utylitarysta?

Read more...

Pierwszy argument przeciwko etyce ezoterycznej, który przedstawi? w tym wpisie, opiera si? na za?o?eniach utylitaryzmu. Wskazuje on na nieutylitarne konsekwencje akceptacji etyki podwójnych standardów.

Read more...

Spór dotycz?cy oceny etyki ezoterycznej, o której ostatnio na Blogu EP napisa?a Katarzyna de Lazari-Radek, zwi?zany jest bezpo?rednio z dyskusj? wokó? poprawnej formy konsekwencjalizmu. Je?li rozró?nimy trzy formy konsekwencjalizmu, jedynie w ramach jednej z nich etyka ezoteryczna jest w ogóle mo?liwa.

Read more...

Wyobra? sobie, ?e podczas dzia?a? wojennych jeden z ?o?nierzy twojej dywizji [nazwijmy go John], dokonuje dezercji z pola walki. W wyniku „nieszcz??liwego zbiegu okoliczno?ci” John zostaje z?apany przez kogo? wy?szego rang? i doprowadzony do dowódcy, czyli CIEBIE. W krótkich ?o?nierskich s?owach t?umaczysz mu, ?e kar? jest ?mier? przez rozstrzelanie [w innej wersji, mo?esz mu wyt?umaczy?, ?e kar? jest d?ugoletnie wi?zienie]. John b?aga o ?ask?. T?umaczy, ?e ma ?on? i trójk? ma?ych dzieci, ?e jest ?o?nierzem-nieudacznikiem, jego dzia?anie nie mog?o przynie?? ojczy?nie, ani nikomu z jego kamratów ?adnych korzy?ci. Wyja?nia, ?e dezercji dokona? w takiej chwili i w takiej sytuacji, ?e nikt przez niego nie ucierpia?. Masz do wyboru – skierowa? spraw? dalej do s?du wojennego i skaza? go na ?mier?, albo spraw? zatuszowa?, zaordynowa? jego zwolnienie z wojska i wys?a? go do domu, do ?ony i dzieci. Co POWINNA?/POWINIENE? zrobi??

Read more...
Krzysztof Saja

Utilitarian ethics and duty of being holy

Monday, 02 August 2010 22:54 Written by

Jednym z ciekawszych i trudniejszych do rozwi?zania problemów dla utylitarystów jest zarzut, i? jest on zbyt wymagaj?cy: utylitaryzm ??da od nas nadmiernego altruizmu. Krytyka ta wydaje si? by? s?abo rozpoznana w Polsce, gdzie dominuje przekonanie odwrotne: utylitaryzm w swych zaleceniach prowadzi do dzia?a? potwornych i egoistycznych. Do polskiej ?wiadomo?ci przenikn??a bowiem krytyka, któr? dobitnie i w sposób bardzo wp?ywowy wyrazi? Karol Wojty?a w ksi??ce Mi?o?? i odpowiedzialno??: " „Utylitaryzm wydaje si? programem konsekwentnego egoizmu bez ?adnych mo?liwo?ci przej?cia do autentycznego altruizmu” Problem utylitaryzmu le?y jednak nie tam, gdzie widzia? go przysz?y papie?.

Read more...

Jeden z cz??ciej formu?owanych zarzutów przeciwko utylitaryzmowi g?osi, i? jest on poznawczo zbyt wymagaj?cy. Etyka utylitaryzmu jest dla superinteligentów – superhiperinteligentów, którzy nie mieszkaj? na naszej planecie. Wymaga on od nas bowiem posiadania niemo?liwej do zdobycia przez cz?owieka wiedzy i umiej?tno?ci poznawczych.

Read more...
Krzysztof Saja

Injustice of the utilitarianism

Saturday, 12 June 2010 08:33 Written by

John Rawls, w dziele Teoria sprawiedliwo?ci postawi? utylitarystom zarzut, i? nie potrafi? wyja?ni? oni idei sprawiedliwo?ci spo?ecznej: utylitaryzm, chc?c maksymalizowa? u?yteczno??, nieczu?y jest bowiem na rozk?ad dóbr w?ród danej grupy. Zaleca?by on niesprawiedliwe, nierówne, wyzyskuj?ce modele organizacji spo?ecze?stwa, je?li tylko maksymalizowa?by one u?yteczno??.

Read more...
Krzysztof Saja

Does ethics of utilitarianism alienates?

Monday, 07 June 2010 00:47 Written by

Utylitaryzm jest dzi? jednym z dwóch lub trzech g?ównych nurtów etycznych. Maksymalizacja szcz??cia, lub raczej minimalizacja nieszcz??cia, szkód, krzywdy czy bólu obywateli, jest wspó?cze?nie jednym z g?ównych imperatywów o?wieconego prawodawstwa (przynajmniej podczas kampanii wyborczych). Czy utylitaryzm mo?e by? jednak podstawowym systemem moralnym dla wszystkich ludzi równie? w ?yciu codziennym?Je?li spora cz??? etyków sk?onna by?aby przysta? na to, i? minimalizacja z?ych skutków i maksymalizacja skutków pozytywnych powinna przy?wieca? np. politykom czy dowódcom wojskowym, czy etyka u?ytecznych konsekwencji mo?e by? podstaw? codziennych wyborów ?yciowych? Istniej? wa?ne powody aby twierdzi?, ?e utylitaryzm alienuje cz?owieka od tego kim on jest.

Read more...

Blog Categories

Conferences and Lectures

Brak nadchodz?cych wydarze?

Subscribe by email

Informations about The Ethical Ethics Blog

Je?li jeste?cie Pa?stwo zainteresowani opublikowaniem artyku?u na Blogu EP, poni?ej znajduj? si? informacje dla potencjalnych autorów.