Informacja

Informujemy ?e trwaj? prace nad ujednoliceniem Bloga Naukowego i Bloga Spo?eczno?ci. Komentarze oraz wpisy Bloga Naukowego EP zosta?y przeniesione. Posimy o klikni?cie na tu: Blog Naukowy EP

Redakcja EP

Redakcja EP

Etycy i metaetycy zwi?zani z Zak?adem etyki Instytutu Filozofii US

Website: etykapraktyczna.pl
Monday, 06 February 2012 22:22

Czy piractwo jest niemoralne? - wywiad z Janem Hartmanem

Jan Hartman Jan Hartman

Redakcja Bloga EP zada?a kilka pyta? prof. Janowi Hartmanowi (kierownik Zak?adu Filozofii i Bioetyki Collegium Medicum UJ) na temat oceny ?amania praw autorskich, piractwa oraz porozumienia ACTA. Poni?ej publikujemy przys?ane odpowiedzi.

W jaki sposób ocenia Pan piractwo rozumiane jako u?ywanie dóbr intelektualnych bez nabycia do nich praw np. poprzez ich zakup. Czy masowe u?ywanie dzie? takich jak muzyka, filmy, ksi??ki bez ich legalnego zakupu przez wiele osób uznaje Pan za niemoraln? form? masowej i powszechnej kradzie?y czy te? korzystanie z prawa do uczestnictwa w kulturze?

Có?, kradzie? jest wtedy, gdy ten, komu zabieram, nie ma ju? tej rzeczy, któr? zabra?em. ?ci?gni?cie filmu to drobny wyst?pek przeciw cudzej w?asno?ci (ale nie kradzie?). Znacznie powa?niejszym wyst?pkiem jest handlowanie (lub w inny sposób osi?ganie korzy?ci) z cudzych utworów, do których nie ma si? praw. Jest to zamach na cudze prawa i niesprawiedliwe uszczuplenie cudzych zysków. Takie post?powanie powinno by? nie tylko zagro?one wysok? sankcj? (a jest), lecz równie? na serio ?cigane (a nie jest).

Czy ocena ta dotyczy w równym stopniu dóbr rozrywkowych, oprogramowania, ksi??ek naukowych, „nieoryginalnych” lekarstw i cz??ci zamiennych do samochodów?

Naruszenia cudzej w?asno?ci intelektualnej mog? mie? ró?ny charakter i skal?. Niektóre patenty s? w?tpliwe i niejasne, inne ca?kiem oczywiste i s?uszne. Co wi?cej, w ró?nych krajach wygl?da to ró?nie z prawnego punktu widzenia, a umowy mi?dzynarodowe nie wszystko dok?adnie reguluj?. Generalnie podrabia si? i plagiatuje na pot?g?, bo poczucie naganno?ci takiego post?powania jest bardzo ograniczone. Nie s?dz?, ?eby to si? mia?o istotnie zmieni?.

Czy naukowcy mog? bez uzasadnionego poczucia winy korzysta? z nielegalnych, internetowych bibliotek ksi??ek i artyku?ów naukowych, z których ?ci?gn?? mo?na „za darmo” bardzo wiele presti?owych publikacji zagranicznych?

Oczywi?cie, ?e nie mog?.

Czy szko?y wy?sze powinny stosowa? sankcje dyscyplinarne, gdyby naukowiec zosta? przy?apany na posiadaniu „nielegalnej biblioteki”? Czy prawo powinno przewidywa? sankcje za takie praktyki?

Nie wyobra?am sobie takiej sprawy dyscyplinarnej, skoro wci?? zamiata si? pod dywan ordynarne plagiaty. Ale w przysz?o?ci, kto wie?

Czy niekomercyjne u?ywanie pirackich kopii programów komputerowych, np. edytorów tekstu, grafiki, filmów, gier, powinno by? karane?

Powinno by? karane symbolicznie – kwot? grzywny zbli?on? do warto?ci najnowszej wersji danego programu. By?by to taki ma?y „nakaz legalizacji”. To tak, jakby kontroler w autobusie tylko kaza? wykupi? bilet.

Czy ocena piractwa dóbr intelektualnych zale?y od poziomu ekonomicznego rozwoju kraju, w którym proceder ten ma miejsce?

Oczywi?cie, ?e tak. Nie mo?na wymaga? tego samego od mieszka?ców Wybrze?a Ko?ci S?oniowej i Lazurowego Wybrze?a.

Gdzie powinna le?e? granica mi?dzy prawem dysponowania w?asno?ci? intelektualn? a dobrem publicznym?

Ta granica wymaga ci?g?ego negocjowania. S?dz?, ?e dobrym kompasem w poszukiwaniu konsensusu jest maksymalizacja zysków w?a?cicieli praw – im si? do pewnego stopnia op?aca „piractwo”, a powy?ej pewnego progu ju? nie. S?dz?, ?e mali domowi piraci powinni by? w zasadzie pozostawieni w spokoju.

Czy porozumienie ACTA zagra?a swobodom obywatelskim?

Gdyby jaki? rz?d chcia? popisa? si? przed USA gorliwo?ci?, to faktycznie mo?na sobie wyobrazi? jakie? „wej?cia z futryn?” o 6 rano. Na wi?ksz? skal? zagro?enia nie ma, bo wszyscy chc? mie? komfort swobodnego korzystania z sieci – ??cznie z premierem i pos?ami.

Last modified on Wednesday, 08 February 2012 08:43

Blog Categories

Conferences and Lectures

Brak nadchodz?cych wydarze?

Subscribe by email

Informations about The Ethical Ethics Blog

Je?li jeste?cie Pa?stwo zainteresowani opublikowaniem artyku?u na Blogu EP, poni?ej znajduj? si? informacje dla potencjalnych autorów.