Miara obowi?zku dobroczynno?ci

Delacroix, ?mier? Sardanapala, 1827Paragraf Metafizyki moralno?ci po?wi?cony obowi?zkowi dobroczynno?ci zaczyna Kant od postawienia innego obowi?zku: „Dogadza? sobie na tyle, na ile jest to konieczne dla czerpania rado?ci z ?ycia (np. piel?gnuj?c swe cia?o, ale bez niesmacznej pedanterii), jest to obowi?zek cz?owieka wobec siebie; – zaprzeczenie tego stanowi za? ograbianie si? z rzeczy, które nam t? rado?? daj?, czy to przez nadmiern? i zgo?a niezdrow? dla naszej natury dyscyplin?, czy to przez chorobliw? i niewolnicz? chciwo??; albowiem obie te postawy k?óc? si? ze wspomnianym obowi?zkiem” [Immanuel Kant, Metafizyka moralno?ci, prze?. Ewa Nowak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 334].

Ze wzgl?du na ograniczone mo?liwo?ci fizyczne, materialne i psychiczne, warunek Kanta nale?y uzna? za rozs?dny. A wi?c, implementuj?c go do etyki utylitarystycznej, otrzymujemy regu??: „Powinni?my pomaga? potrzebuj?cym i jest to obowi?zek tym silniejszy, im wi?ksza jest potrzeba, któr? mo?na by zaspokoi?; nie jest jednak obowi?zkiem takie niesienie pomocy, które pomniejsza?oby nasze zadowolenie z ?ycia”. W odniesieniu do kwestii moralnie nagannych zbytków, nale?a?oby zawsze konkretyzowa? pytanie wzgl?dem konkretnych stanów posiadania, np. „Czy rzeczywi?cie bez tego drogiego (wartego stukrotno?? przeci?tnej miesi?cznej pensji) zegarka nie móg?by? ?y? co najmniej równie szcz??liwie?”. Warunek Kanta pozwala na „dogadzanie sobie”, a zatem dopuszcza drobne luksusy w naszym ?yciu. Poniewa? ludzie z powodu ró?nych uwarunkowa? ró?ni? si? co do poziomu „stopy ?yciowej”, która jest im niezb?dna do szcz??cia, okre?lenie dopuszczalnych moralnie zbytków powinno by? kwesti? ?wiadomego moralnie podmiotu: jego obowi?zkiem jest taki namys? nad w?asnym ?yciem, w którym jest miejsce na pytanie: „Czy ten stan posiadania mie?ci si? w rozs?dnych granicach tego, co konieczne do tego, abym móg? by? zadowolony ze swojego ?ycia, nie szkodz?c innym (o ile na to nie zas?uguj?) i zachowuj?c empatyczn? wra?liwo?? na cierpienie innych?”.

Noszenie bardzo drogich zegarków i tym podobne ekscesy ?wiadcz? o braku nale?ytej refleksji moralnej. S?usznie wytyka to zaniechanie ukrai?skim ministrom Peter Singer w artykule http://www.dnaindia.com/analysis/1833511/column-a-wristwatch-can-tell-us-much-about-the-times-we-live-in

(Obraz: Delacroix, ?mier? Sardanapala, 1827)

 
„Lepiej mniej, ale lepiej” – W?odzimierz Iljicz Lenin, „Prawda” 04 III 1923.

„Dobrze pracowa? to lepiej pracowa?” – jedno z hase? PRL.
Social sharing

Comments

Blog Naukowy Etyk Praktycznej

Active Groups

No active groups.