Krzysztof Saja

Krzysztof Saja

Adiunkt w Zak?adzie etyki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Szczeci?skiego. Autor ksi??ki J?zyk etyki a utylitaryzm. Filozofia Moralna R.M.Hare'a

W naszym ?yciu spotykamy sytuacje, w których nie jeste?my moralnie odpowiedzialni za czyj?? ?mier?, cho? w pewnym sensie by?a ona wynikiem naszego dzia?ania. Z faktem tym zwi?zany jest kolejny zarzut przeciwko utylitaryzmowi. Polega on na próbie wykazania, ?e poprawne oceny moralne nie mog? bazowa? jedynie na rezultatach, poniewa? o ocenie dzia?a? decyduj? równie? intencje sprawcy.

Hits: 15071

Posted by on in Utylitaryzm

W kilku poprzednich wpisach dodtycz?cych utylitaryzmu wymienia?em wa?ne problemy, z którymi borykaj? si? utylitary?ci. Jednak pomimo tych s?abo?ci, utylitaryzm wci?? jest popularnym sposobem formu?owania ocen. Dlaczego?

Hits: 13435

Popularno?? deontologii zwi?zana jest z podstawow? jej zalet?: jest ona zbie?na z naszym potocznym sposobem widzenia i prze?ywania moralno?ci. Wielu filozofów, ufaj?c moralnym intuicjom, s?dzi, ?e najlepiej wyra?a je teoria deontologiczna. Z tego wzgl?du wi?kszo?? zarzutów skierowanych przeciwko konsekwencjalizmowi polega na uwypuklaniu, ?e jego konkretne aspekty nie wspó?graj? z moralno?ci? potoczn?. Istniej? jednak powody w?tpienia w racjonalno?? takich deontycznych intuicji.

Hits: 35718

W mediach przeczyta? mo?na informacj? Polskiej Agencji Prasowej, która zdaje relacj? z bada? CBOS’u na temat przekona? Polaków o moralno?ci. P?ynie z nich jeden wniosek: Polacy s? dramatycznie niewyedukowani w kwestiach etycznych!

Hits: 4600

Posted by on in Deontologia

Jednym z kluczowych zarzutów w stosunku do etyki deontologicznej jest tzw. paradoks deontologii. Polega on na wskazaniu niezrozumia?ej lub nawet wewn?trznie sprzecznej natury absolutnych rygorów deontycznych. Pisa?em o tym w poprzednim wpisie. W tym miejscu rozwa?? jednen z bardziej popularnych sposobów obrony przed tym zarzutem. Wskazuje on, ?e paradoks deontologii wyst?puje jedynie wtedy, gdy za?o?y si? fa?szywe przekonanie o tym, ?e ludzkie ?ycie mo?na do siebie dodawa?. Osoby to jednak nie pieni?dze – nie mo?na ich sumowa?, mno?y? i dzieli?. Nie mo?na wi?c przeciwstawia? sobie u?miercenia jednej osoby i p?yn?cych z tego korzy?ci dla wielu.

Hits: 12586
Posted by on in Deontologia

b2ap3_thumbnail_Spinacz.jpgCzy racjonalne jest przekonanie, ?e istniej? pewnego rodzaju dzia?ania, których nigdy nie powinno si? wykona?? Podstawowym problemem ka?dej koncepcji etycznej, przyjmuj?cej istnienie absolutnych zakazów moralnych, jest tzw. paradoks deontologii. Polega on na wskazaniu niezrozumia?ej lub nawet wewn?trznie sprzecznej natury absolutnych rygorów deontycznych.

Hits: 17548

Posted by on in Metaetyka

W nauce szczegó?owej formu?owanie teorii naukowych jest najlepszym sposobem uporz?dkowania i wyja?niania obserwowanych zjawisk. Teoria jest to spójny zbiór sprawdzonych, ogólnych regu? i praw uznanych za poprawne, które s?u?? jako podstawa wyja?niania i przewidywania okre?lonego zbioru obserwacji. Na przyk?ad, aby wyja?ni? wrzenie gotuj?cej si? wody, mo?emy odwo?a? si? do odpowiednich praw fizyki, chemii oraz okoliczno?ci, które maj? miejsce. Dzi?ki znajomo?ci praw mechaniki oraz wszystkich istotnych okoliczno?ci, w których zosta? wystrzelony pocisk, mo?emy przewidzie? trajektori? jego lotu. Z powodu olbrzymiej u?yteczno?ci teorii ich budowanie jest jednym z najbardziej donios?ych celów dzia?alno?ci naukowej. Równie? wielu filozofów stara si? budowa? teorie etyczne. W przeciwie?stwie do teorii naukowych, nie s?u?? one jednak do wyja?niania i przewidywania zjawisk, lecz do pe?nego uzasadnienia moralnych ocen. Stanowi? te? pomoc w podejmowaniu decyzji, s?usznym nagradzaniu oraz wymierzaniu kar. Jednak nie wszyscy etycy podzielaj? przekonanie, ?e teorie maj? korzystny wp?yw na my?lenie moralne. Cz??? z nich uznaje, ?e regu?y, które stanowi? istotny element ka?dej teorii, s? w etyce zb?dne lub nawet szkodliwe. Z tego wzgl?du na najbardziej podstawowym poziomie etyka normatywna rozpada si? na rozwijaj?c? podej?cie teoretyczne etyk? ogólnych norm oraz jej przeciwie?stwo -  skrajn? etyk? sytuacyjn? (sytuacjonizm etyczny).

Hits: 16302

W?tpliwo?ci D.Hume’a[1] dotycz?ce etyki naturalistycznej wi?kszo?ci filozofom s? bardzo dobrze znane. Cho? tzw. problem przej?cia od „jest” do „powinien” doczeka? si? wielu interpretacji[2], wci?? powstaj? nowe pomys?y naturalizacji etyki. Wi??e si? to z pob?a?liwym traktowaniem „gilotyny Hume’a”, która zosta?a „rozwodniona” przez wielo?? interpretacji. Cho? opublikowano ju? sporo literatury na ten temat, wci?? nie potrafi? zrozumie?, w jaki sposób mo?na znaturalizowa? etyk?. Rzucam wi?c r?kawic?. Mo?e sensowno?? naturalizacji etyki wyja?ni mi jaki? czytelnik – naturalista?

Hits: 19153